«Үйде жатпа» күнтізбесі. 8 қаңтар: Есімдер, мерекелер, оқиғалар

Автор: редактор 08 Қаңтар, 2024


🌱1864 жылы 8 қаңтарда Ыбырай Алтынсарин қазақ балаларына арналған алғашқы мектеп ашты. Бұл жауапкершілігі жоғары іс болғандықтан, оны ашу оңайға соқпады. Мәселен, қаражат жеткіліксіз болды әрі облыстық басқарма мен жергілікті билік тарапынан қолдау болмады. Алайда аталмыш қиындықтар ағартушының сағын сындырмады. Ол ағартушылық идеялармен жігерленіп, халыққа зайырлы білімнің маңыздылығын түсіндіре отырып, ауылдарды аралады. Осылайша, тікелей өзінің араласуымен халықтан жинаған қаржыға мектеп үйін және интернат салып, 1864 жылы 8 қаңтарда мектептің жаңа ғимаратын салтанатты түрде ашады. Осы орайда Алтынсарин өзінің әйгілі «Кел, балалар, оқылық!» өлеңін жарыққа шығарды. Кейін ол Қазақстанның басқа облыстарында, соның ішінде қыздарға арналған бірнеше мектеп ашуға мүмкіндік алды. 

🌓1851 жылы 8 қаңтар Жердің өз өсінен айналатынына физикалық дәлел алынды. Сол себепті бұл – мереке ретінде белгіленді. Жер өз осін 24 сағатта бір рет айналады. Яғни, жердің өз осінің айналасындағы қозғалысы – Жер күні. Алайда негізгі білім 1851 жылы 8 қаңтарда француз физигі Леон Фуко өзінің әйгілі маятнигі арқылы Жердің қалай айналатынын көрсеткенде даусыз болды. Бүгінде Фуко маятниктері бүкіл әлемдегі ғылыми мұражайлардың ажырамас бөлігі. Міне, осы қарапайым, бірақ керемет өнертабыс жердің күні бойы айналуын көрсететін ілулі қорғасын шарын пайдаланады.

👀2019 жылдың 8 қаңтарында Гиннестің рекордтар кітабының комиссиясы ақтөбелік дәрігерлердің қан қысымын бір реттік өлшеу рекордын ресми түрде растады. 2018 жылдың шілде айында 4270 ақтөбеліктің қысымын өлшеуге арналған ауқымды науқан өтті. Бір сағат ішінде 500 дәрігер 18-60 жас аралығындағы ақтөбеліктердің қан қысымын өлшеп, алынған мәліметтермен таныстырып, тиісті ұсыныстарын берді. Бұған дейін бұл әлемдік рекорд Үндістанға тиесілі болды: 2015 жылы үндістер бір сағатта 3600 адамның қан қысымын өлшеген.

👥8 қаңтар өмірге келген танымал тұлғалар. 89 жыл бұрын америкалық әнші әрі актер Элвис Пресли дүниеге келді (1935-1977) дүниеге келді. Әлемде «рок-н-ролл патшасының» жазбалары 1 миллиардтан астам данамен сатылды. Ол бүгінгі күнге дейін сұранысқа ие. Элвис – Грэмми сыйлығын үш мәрте иеленді. Сондай-ақ  Рок-н-ролл Даңқ Залына енген алғашқы музыканттардың бірі. Rolling Stone журналы оны барлық уақыттағы ең ұлы әншілер тізімінде 3-орынға қойды. Сонымен қатар бүгін 2011 жылдан бері Солтүстік Кореяның басшысы Ким Чен Ын өзінің 41 жас мерейтойын атап өтеді. Ким отбасы елді 1948 жылдан бері басқарып келеді. Солтүстік Корея – әлемдегі ең жабық елдердің бірі. Сондықтан бірқатар әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштер бойынша әлем мемлекеттері арасында соңғы орындардың бірін алады. Ким Чен Ынның билігі зымыран және ядролық қаруды дамытудың жалғасуымен, ғарыштық спутниктердің ұшырылуымен, экономикалық реформалардың жүзеге асырылуымен ерекшеленеді. Оның қызықты атақтары бар. Яғни, “Жаңа жұлдыз”, әскери стратегиядағы «Данышпандар арасындағы данышпан» атанды.